Bitkilerden, insanlardan ve insanların henüz bilmediği şeylerden bütün çiftleri yaratan Allah'ın şanı yücedir.
36. ayetin açıklaması
Ayet bir tesbihle başlar: “Sübhâne”, yani “Şanı ne yücedir, her türlü eksiklikten uzaktır.” Bu ifade, önceki ayetlerde sayılan nimetlere bakan kişinin kalbinden kendiliğinden yükselen bir hayranlık sözüdür.
Ayetin konusu çiftlerdir: Bitkilerde, insanlarda ve “insanların bilmediği nice şeylerde” her şey eşler hâlinde yaratılmıştır. Erkek ve dişi, gece ve gündüz, sıcak ve soğuk gibi karşıtlıklar ve tamamlayıcılar, yaratılışın bir düzenidir. Kur'an başka bir ayette de “Her şeyden iki eş yarattık” der (Zâriyât 51/49).
“Bilmedikleri şeyler” ifadesi, insan bilgisinin sınırlı olduğunu ve yaratılışın her yeni keşifle daha da derinleşen bir düzen taşıdığını hatırlatır. Bazı yazarlar bu ifadeyi modern bilimin keşifleriyle ilişkilendirmiştir; ayetin asıl vurgusu ise her şeyin bir Yaratıcının ölçüsüyle var olduğudur.
Bu ayetten çıkan dersler
Kâinattaki her şey bir denge ve eşlik içinde yaratılmıştır.