İnsan, kendisinin bir damla sudan yaratıldığını unutup Allah'a karşı apaçık bir hasım kesilmiştir.
77. ayetin açıklaması
Sûrenin son bölümü, dirilişe yöneltilen en ünlü itirazla başlar. Tefsirlerde, Mekkeli inkârcılardan Übey b. Halef'in ya da Âs b. Vâil'in elinde çürümüş bir kemikle Hz. Peygamber'e geldiği, kemiği ufalayarak havaya savurduğu ve “Allah bunu mu diriltecek?” diye sorduğu nakledilir. Bu ve sonraki ayetler, bu olay üzerine inmiştir.
Ayet önce insanın kendi yaratılışını hatırlatır: “Nutfe”, yani küçük bir damla su. İnsan, böyle bir başlangıçtan bugünkü hâline gelmiştir. Bu yaratılışı gören birinin, yeniden yaratılmayı imkânsız görmesi büyük bir çelişkidir.
“Hasîm-i mübîn”, yani apaçık hasım ifadesi, insanın nankörlüğünü anlatır. Kendisine akıl ve konuşma gücü verilen insan, bu yetenekleri kendisini yaratana karşı tartışmak için kullanmaktadır.
Bu ayetten çıkan dersler
İnsan, bir damla sudan yaratıldığını unutmamalıdır.
Verilen akıl ve konuşma gücü, Yaratıcıya karşı değil, O'nu tanımak için kullanılmalıdır.
Tevazu, insanın kendi başlangıcını hatırlamasıyla başlar.
Ayette geçen kavramlar
Nutfe
Küçük bir damla su; insanın yaratıldığı başlangıç.
Hasîm
Hasım, karşı çıkan, tartışmacı.
Okuma notu
Bu ayette uzatılarak okunan kelimeler: insânu, ennâ, halaknâhu, izâ, hasîmun, mubîn. Uzatmalar hakkında